Chiến tranh giữa nước Đại Cồ Việt thời vua Lý Thái Tổ và vương quốc Đại Lý là trận chiến mà ngày nay tương đối nhiều người trong bọn họ chưa được biết thêm rõ.

Bạn đang xem: Chiến tranh đại việt và đại lý

*

Đầu cụ kỷ 11, khi nhưng mà nước Đại Cồ Việt vừa trải qua cuộc thay đổi ngôi từ họ Lê (tức công ty Tiền Lê) sang chúng ta Lý, khi gớm thành Thăng Long new vừa cách sang tuổi thứ bốn với mặt hàng loạt công trình xây dựng đang xây dựng, một trận chiến tranh vẫn nổ ra cùng với quy mô hàng chục vạn người. Chiến tranh giữa nước Đại Cồ Việt thời vua Lý Thái Tổ và vương quốc Đại Lý là trận đánh mà ngày nay tương đối nhiều người trong bọn họ chưa theo thông tin được biết rõ.

Đại Lý là giang sơn của những tộc tín đồ Bạch (còn gọi là bạn Hạc Thác), fan Di Lão (Lô Lô, Tày, Nùng, Thái …) gồm lãnh thổ nằm ở đoạn đất mà ngày này tương ứng với tỉnh Vân Nam, tỉnh Quý Châu, một phần tỉnh Tứ Xuyên trực thuộc nước Trung Quốc.

Đại Lý được lập nên bởi Đoàn tư Bình vào thời điểm năm 937. Quốc gia này được coi là quốc gia thừa kế nước nam Chiếu, được lập phải vào nửa thời điểm đầu thế kỷ thứ 8. Vào thời kỳ phái nam Chiếu, nước này liên tiếp tổ chức phần đông cuộc chinh phạt không ngừng mở rộng lãnh thổ ra những hướng. Những lần quân phái nam Chiếu sẽ đánh vào đất Giao Châu (tên lãnh thổ nước ta và một phần Quảng Tây thời Bắc thuộc), khiến cho quân Đường phải nhiều phen vất vả bắt đầu đánh lui nổi. Đến nỗ lực kỷ sản phẩm công nghệ 11, nước Đại Lý nổi lên như một thế lực hùng táo tợn trong khu vực với nền nghệ thuật, tôn giáo, yêu mến mại cách tân và phát triển và quân sự cũng tương đối mạnh, đủ khiến cho các nước lạm bang như Thổ Phồn, Pagan, Tống… đều nên dè chừng.

Mâu thuẫn giữa Đại Cồ Việt và nước Đại Lý bắt nguồn từ các việc tranh giành tác động ở vùng mà thời buổi này là tây bắc nước Việt Nam. Vào lúc thế kỷ máy 11, vùng này là địa điểm sinh sống chủ yếu của người Tày, fan Nùng, bạn Thái. Thời bấy giờ, người việt và fan Tống thường call chung những sắc dân vùng biên cương giữa hai nước là tín đồ Man, hoặc người Lý, fan Lão. Nằm giữa ba trung tâm quyền lực tối cao mạnh là Đại Cồ Việt, Đại Lý và Tống, các tù trưởng trong vùng yêu cầu lựa chọn cho khách hàng một phe để thần phục. Biên giới giữa Đại Cồ Việt, Đại Lý, Tống cũng không được định hình rõ ràng mà thường xuyên co duỗi, phụ thuộc vào vào năng lực và kỹ năng thu phục những tù trưởng người Nùng của những bên.

Trước khi vương triều Lý thành lập, đế kinh nước Đại Cồ Việt để ở Hoa Lư. Theo đó, trung tâm nước ta cũng là vùng ven biển phía Đông đồng bằng sông Hồng. Bây giờ nước Đại Cồ Việt vẫn đã trong thời kỳ quá nhiều từ phong con kiến tản quyền lên công ty nước trung ương tập quyền, xu thế ly khai của những thế lực cát cứ địa phương, những nhóm nhan sắc tộc vẫn còn đó rất lớn. Những vua thường đề xuất bận đi tiến công dẹp miên man trong nước. Vày đó, việc thống trị ở các miền biên viễn phía tây bắc có phần lơi lỏng. Những tù trưởng ở những châu Vị Long (thuộc Chiêm Hóa, Tuyên quang ngày nay), châu Đô Kim (thuộc Hàm Yên, Tuyên quang quẻ ngày nay), châu Bình Nguyên (thuộc Hà Giang)… cầm cố quyền từ bỏ trị cực kỳ cao, tùy tiện thống trị địa phân tử theo ý mình. Nhân đó, bạn Đại Lý thường xuyên xuyên mở ra trong các vùng tác động của Đại Cồ Việt nhằm trao đổi, sắm sửa mà không trải qua triều đình nước ta. Nhiều phần đất làm việc vùng Tây Bắc từ từ trở thành vùng ảnh hưởng của nước Đại Lý bên trên thực tế.

Đến khi Lý Thái Tổ, tức vua Lý Công Uẩn lên ngôi, câu hỏi triều chính có khá nhiều biến gửi mới. Nạm nước Đại Cồ Việt dâng cao với gớm đô mới và một quân team được tổ chức bài bản, chặt chẽ hơn trước. Bài toán trao những trọng trách về quân sự cho các thân vương, hoàng tử đã giúp vua Lý Thái Tổ dễ dàng hơn trong kiểm soát điều hành quân đội, chống ngừa nguy cơ tiềm ẩn phản loạn. Nhiệm vụ của vua được thông liền từ bên trên xuống dưới. Lân cận đó, quân Đại Cồ Việt trong vốn tiếp tục phải tiến công dẹp các lực lượng vào nước cùng đánh giặc ngoại trừ (kháng chiến kháng Tống 981, chiến tranh với Chiêm Thành trong thời điểm 982, 989 …) bắt buộc rất thiện chiến. Với sức mạnh và vị nắm mới, triều đình Đại Cồ Việt ko còn dễ ợt trong vụ việc biên giới như trước mà đã tất cả những hành động cứng rắn đối với các tù hãm trưởng khinh thường nhờn triều đình và cả người Đại Lý tự luôn thể xâm nhập vào vùng tác động của mình.

Vào thời điểm cuối năm 1012, Lý Thái Tổ được tin fan Đại Lý đem ngựa chiến đến buôn bán ở bến Kim Hoa, châu Vị Long rất đông đúc dưới sự bảo trợ của tù trưởng Hà Trắc Tuấn mà không xin phép triều đình Đại Cồ Việt. Để biểu thị uy quyền của triều đình, vua không nên quân mang đến đánh bắt các thương nhân với tùy tùng người Đại Lý, tịch thu đến 1 vạn bé ngựa. Sự kiện này ngoài việc thể hiện tại quyết tâm bảo đảm vùng tác động của nước Đại Cồ Việt, còn là một trong sự thách thức công khai của đối với nước Đại Lý. Thông điệp của vua Lý Thái Tổ rất rõ ràng ràng, rằng nước Đại Cồ Việt gồm đã đủ sức mạnh và quyết trọng tâm để thẳng thừng đối đầu với Đại Lý, hòng bảo đảm an toàn đất đai và hòa bình của mình.

Nước Đại Lý thời bấy giờ bên dưới sự cai trị của vua Tuyên Túc đế Đoàn Tố Liêm đã trong thời kỳ hưng thịnh, tất yếu không tiện lợi bỏ qua chuyện này. Vua Đại Lý ngay tiếp đến đã sẵn sàng cho vấn đề trả đũa. Năm 1013, tù túng trưởng châu Vị Long là Hà Trắc Tuấn vì mong muốn được thoải mái ngả về phe Đại Lý, đang khởi binh cản lại triều đình công ty Lý. Không vứt qua thời cơ này, vua Đại Lý đã điều động binh mã, mong hẹn liên thủ cùng với Hà Trắc Tuấn, mưu đồ dùng đánh bóc tách châu Vị Long thoát khỏi lãnh thổ Đại Cồ Việt nhằm nhập vào đất của Đại Lý, đồng thời lấy Vị Long làm vị trí chân mà chiếm phần thêm các châu khác ở vùng tây bắc nước Đại Cồ Việt.

Trước thực trạng đó, vua Lý Thái Tổ đã đưa ra quyết định thân chinh để đánh Hà Trắc Tuấn trước khi quân Đại Lý kịp tiến sang. Hà Trắc Tuấn quân ít bắt buộc địch nổi quân nhóm của Lý Thái Tổ, yêu cầu dẫn quân tránh vào núi, ngầm cho những người đi kêu gọi các dân bạn Tày, Nùng, Thái xung quanh cùng vùng dậy chống lại triều đình đơn vị Lý.

Không thể đóng góp quân dài lâu nơi rừng núi, Lý Thái Tổ ra quyết định rút quân về đồng bằng dưỡng sức, sẵn sàng cho những trở nên cố về sau. Quả nhiên tiếp nối không lâu, quân giặc mạnh mẽ đã đến. Mon giêng năm 1014, quân Đại Lý bên dưới do những tướng Dương ngôi trường Huệ, Đoàn Kính Chí nườm nượp tiến sang, chấp nhận mở màn cuộc thôn tính nước Đại Cồ Việt.

Xem thêm: Xem Phim Tân Kim Bình Mai 3D Vietsub, Xem Phim Tân Kim Bình Mai 2008

Theo sử cũ là Đại Việt Sử cam kết Toàn Thư, đoàn quân này đông đến 20 vạn người. Tuy vậy theo sách An phái nam Chí Lược dẫn lời thư của vua Lý Thái Tổ gửi trộn nước Tống thì quân Đại Lý chỉ có 3 vạn người. Vậy đâu là con số đáng tin?

Nếu tính theo phần trăm thông thường xuyên thời kỳ này là khoảng chừng 3-4 dân phu mang đến một fan lính viễn chinh, có thể suy ra quân số thực của Đại Lý là khoảng 4-5 vạn quân chiến đấu, 15-16 vạn dân phu. Vào thành phần đội quân Đại Lý, ngoài người Hạc Thác gồm 3 vạn, còn tồn tại số quân liên minh bạn Tày, Nùng, Thái… chiếm khoảng chừng 1-2 vạn quân. Con số này cân xứng với đặc thù của trận chiến là tấn công lấn đất không tính biên giới, không ngừng mở rộng vùng tác động và cướp bóc chứ không hẳn một trận đánh tổng lực nhằm mục đích thôn tính toàn bộ nước Đại Cồ Việt.

Thế mạnh của quân Đại Lý nằm ở đoạn họ có rất nhiều ngựa chiến, tức là có nhiều kỵ binh, cùng với nguồn hậu cần dồi dào. Nguyên nước Đại Lý thời kỳ là vương quốc sắm sửa ngựa danh tiếng trong khu vực vực. Con ngữa Đại Lý được mang đến là cực tốt trong các nước phương Nam. Ngoài các lợi thay trên, quân Đại Lý còn tồn tại được sự ủng hộ của đa số dân Tày, Nùng, Thái trong vùng nhờ vào vào những mối quan tiền hệ sắm sửa trước đó cùng sự gần cận về phong tục, ngôn ngữ.

Khi thấy giặc tiến sang, châu mục Bình Nguyên (thuộc Hà Giang ngày nay) là Hoàng Ân Vinh cho người chạy trạm cấp báo về thành Thăng Long. Lý Thái Tổ, tức vua Lý Công Uẩn được tin, bèn phái Dực Thánh vương vãi (không rõ thương hiệu thật) – vị hoàng tử sản phẩm năm của nhà vua cầm hàng ngàn quân đi đánh giặc. Quân Đại Cồ Việt bổ ích thế to ở tượng binh, cỗ binh thì quả cảm và có không ít kinh nghiệm trận mạc. Kỵ binh vn trước kia ít cùng yếu hớn nước Đại Lý, tuy thế đã được tăng cường đáng kể nhờ vào nguồn chiến mã bắt được từ thiết yếu những thương nhân Đại Lý vào khoảng thời gian 1012.

Quân Đại Lý tiến quân đóng góp ở bến Kim Hoa, châu Vị Long, lập doanh trại điện thoại tư vấn là trại Ngũ Hoa để chờ quân Đại Cồ Việt đến. Quân Đại Lý không cần tiến cấp tốc như gió bão, mà chỉ mong chiếm cứ lấy phần khu đất biên giới. Việc quân Đại Lý đóng góp trại không tiến cùng với sự đống ý của một phần tử không nhỏ tuổi dân cư vùng biên viễn vẫn phần nào tăng lên phần khó khăn cho quân Đại Cồ Việt. Giặc tuy thế quân đi xâm lấn, nhưng lại giữ thừa thế nhàn. Quân ta là bên giữ đất nhưng biến kẻ yêu cầu chịu nhọc. Điều này đặt ra cho quân Đại Cồ Việt nhì lựa chọn: một là phải chủ động tiến tiến công quân Đại Lý lúc này đang ở cầm thủ hóng sẵn, nhị là đồng ý mất khu đất vào tay Đại Lý.

Dực Thánh vương vãi kéo quân cho Vị Long, không ngần ngại cho quân tấn công vào trại quân Đại Lý. Đoàn Chí Kính, Dương trường Huệ cũng dàn quân ra ứng chiến. Phía hai bên đánh nhau một trận khủng Mao Lâm. Quân Đại Lý mặc dù có kỵ binh mạnh mẽ nhưng không phòng nổi voi ngựa, cung nỏ của quân Đại Cồ Việt, đề xuất tan chạy. Dực Thánh vương thúc quân truy tìm kích, bắt sinh sống được tướng tá Dương ngôi trường Huệ, chém hàng vạn quân Đại Lý. Đoàn Kính Chí cùng đám tàn quân cùng dân phu bỏ chạy thục mạng về nước, để lại hàng chục ngàn ngựa chiến, vô vàn khí giới, lương thực… tất cả đều đổi mới chiến lợi phẩm chan nước Đại Cồ Việt.

Sau trận đại thắng, vua Lý Thái Tổ liền không đúng viên nước ngoài lang Phùng Chân thuộc Lý Thạc đi sứ thanh lịch Tống, tặng 100 con con ngữa chiến và báo tin thắng trận trộn nước Tống biết. Câu hỏi ngoại giao này vừa để thể hiện thiện chí, vừa tỏ rõ cho người Tống thấy sự hùng mạnh của nước Đại Cồ Việt nhưng thôi ko nhòm ngó. Xung quanh ra, cũng chính là để loại gián tiếp kìm chế nước Đại Lý bởi vì ngoài Đại Cồ Việt thì nước Tống cũng là thế lực mà Đại Lý đề xuất đề phòng. Nước Đại Lý vừa hao binh tổn tướng cùng nước Tống sẽ biết điều đó, buộc Đại Lý phải sắp xếp quân đội gửi sang thay thủ chứ cần yếu nghĩ đến sự việc trả đũa.

Tống Chân Tông đọc tin Đại Cồ Việt đánh thắng Đại Lý, lòng vừa phục vừa ái ngại. Để đáp lễ, vua Tống không còn mực hậu đãi sứ giả. Từ cơ hội vào địa giới Tống cho tới kinh thành Khai Phong, phía Tống đài thọ tất cả chi phí. Khi sứ cỗ Phùng Chân vào chầu, vua Tống ban nhiều mũ, đai, vật dụng dùng, lụa là tùy thuộc vào thứ bậc từng người. Sau bài toán đi sứ này, tình dục Đại Cồ Việt với Tống trở cần êm thắm 1 thời gian, phần vì thiện chí của vua ta, phần bởi vì nước Tống vẫn biết binh uy nước Đại Cồ Việt vẫn hùng khỏe khoắn sau cuộc đổi ngôi. Không giống như trước đó, Tống Chân Tông vẫn hục hặc với bên Lý vì cho rằng Lý Thái Tổ là người cướp ngôi.

Sau trận chiến này, fan Đại Lý không còn dám léo hánh đến vùng biên thùy nước Đại Cồ Việt nữa. Thừa chũm thắng, vương triều Lý cầm gắng tùy chỉnh lại nền cai trị chặt chẽ hơn đối với vùng Tây Bắc. Phần đa tù trưởng bạn Di Lão ao ước ly khai ngoài Đại Cồ Việt mất đi quyền năng chống sườn lưng trở cần yếu ớt, một vài đành gật đầu đồng ý quy phục, một trong những khác nỗ lực liên kết lại để làm phản kháng hầu như bị triều đình công ty Lý đa số quân mạnh mẽ đi đánh dẹp.

Năm 1015, liên minh các bộ lạc do tù trưởng Hà Trắc Tuấn nổi lên ở những châu Đô Kim, Vị Long, hay Tân, Bình Nguyên, quyết trận sống mái với triều Lý hòng lập đề xuất một cõi giang sơn riêng. Vua Lý Thái Tổ sai nhị hoàng tử là Dực Thánh Vương, Vũ Đức vương vãi dẫn quân đi đánh. Hà Trắc Tuấn binh ít thế cô chẳng thể địch nổi. Quân đội nhà Lý làm tan tác đạo quân người dân tộc thiểu số, bắt sống Hà Trắc Tuấn giải về kinh kì Thăng Long, chém đầu bêu ở cửa ngõ Đông thành.

Cuộc chiến với nước Đại Lý mặc dù sử liệu còn rất ít và không nhiều được nhắc tới trong sử sách hiện đại, dẫu vậy cùng đóng vai trò đặc biệt trong việc đánh giá nên giáo khu nước Việt Nam. Nhờ vào vào chiến thắng trước quân Đại Lý, công ty nước quân chủ của người việt đã tiến thêm một bước trong việc điều hành và kiểm soát lãnh thổ vùng Tây Bắc, góp thêm phần đưa các sắc dân nơi đây vào một trong những quỹ đạo chung của triều đình Thăng Long.

Chiến công này là giữa những nền tảng đầu tiên, cùng với những biện pháp hôn nhân, phủ dụ của những đời vua Lý về sau nữa, nước Đại Cồ Việt – Đại Việt dần đã đạt được một vùng biên giới tây bắc yên ổn nhằm từ đó huy động sức bạn sức của vào các cuộc chiến chống nước ngoài xâm. Khi quân giặc trường đoản cú phương Bắc tiến sang, vùng tây-bắc trở thành một vùng đệm bảo hộ cho trung châu nước Việt.